İç mimar ücreti nasıl hesaplanır? Proje, uygulama ve kontrollük
İç mimar ücreti metrekare, yüzde ya da sabit bedelle nasıl belirlenir? Proje bedeline dahil olanlar, uygulama ve kontrollük farkı, sözleşmede sorulacaklar.
4 dakikalık okuma
"İç mimar ne kadar alır?" sorusunun tek bir cevabı yoktur, çünkü "iç mimar" adı altında birbirinden çok farklı hizmetler satılır. Bir ofis yalnızca 3D görsel üretir, bir diğeri uygulama çizimlerini de verir, bir üçüncüsü şantiyeyi baştan sona yönetir. Ücreti doğru değerlendirmek için önce hangi hizmetin fiyatlandığını ayırmak gerekir.
Hizmetin üç katmanı
İç mimarlık hizmeti genellikle üç katmandan oluşur. Tekliflerdeki büyük farkların çoğu, bu katmanlardan hangilerinin dahil olduğundan kaynaklanır.
1. Tasarım (proje). Rölöve (mevcut durumun ölçülmesi), ihtiyaç analizi, konsept, yerleşim planı, malzeme ve renk önerisi, 3D görseller. Müşterinin gördüğü ve en çok konuşulan kısım budur.
2. Uygulama projesi. Ustanın ve üreticinin işi yapabilmesi için gereken teknik çizimler: ölçülü planlar, duvar açılımları, tavan planı, elektrik ve aydınlatma planı, ıslak hacim detayları, mobilya imalat çizimleri. Bu katman yoksa 3D görsel, sahada yoruma açık bir resimden ibarettir.
3. Kontrollük ve uygulama yönetimi. Şantiyede işin çizimlere uygun yapılıp yapılmadığının takibi, ekiplerin koordinasyonu, malzeme onayı, sorun çıktığında yerinde karar. Tasarım ve uygulamayı birlikte yürüten ofislerde bu katman uygulama bedelinin içindedir.
Mermer kaplı TV duvarı ve gizli aydınlatma — Yalı Ataköy 2, Ataköy, İstanbul. Uygulama: Dawn İç Mimarlık
Ücretlendirme modelleri
Model
Nasıl hesaplanır
Uygun olduğu durum
Metrekare başına
Proje alanı x birim bedel
Konut ve ofis projeleri; en yaygın model
Yüzde
Uygulama bütçesinin belirli bir oranı
Büyük ve kapsamı değişken projeler
Sabit bedel
Tek oda ya da tanımlı iş için götürü
Mutfak, banyo gibi tek mekân projeleri
Saatlik danışmanlık
Görüşme ya da saha ziyareti başına
Satın alma öncesi fikir, malzeme seçimi
Metrekare modeli öngörülebilir olduğu için yaygındır. Yüzde modelinde ise bütçe büyüdükçe ücret de büyür; bu, tasarımcının pahalı çözüm önerme eğilimini tetikleyebileceği için sözleşmede tavan bir bedel yazmak mantıklıdır.
Proje bedeli uygulamadan düşülüyorsa
Tasarım ve uygulamayı birlikte yapan ofislerde sık görülen bir model, proje bedelinin uygulama sözleşmesi imzalandığında toplam bedelden düşülmesidir. Bu model iki açıdan avantajlıdır: tasarım çizen ile uygulayan aynı ekip olduğu için sorumluluk bölünmez, ve tasarımcı çizdiğinin uygulanabilir ve bütçeye uygun olmasından doğrudan sorumludur.
Dikkat edilmesi gereken nokta, uygulama yapılmazsa proje bedelinin ne kadarının ödeneceği ve çizimlerin kime ait olacağıdır. Bu iki madde baştan yazılı olmalıdır.
Teklifte mutlaka sorulması gerekenler
Bir iç mimarlık teklifi aldığınızda şu soruların cevabı teklifte ya da sözleşmede yazılı olmalıdır:
Rölöveyi kim alıyor, ücrete dahil mi?
Kaç adet 3D görsel, hangi odalar için?
Uygulama çizimleri dahil mi? Elektrik ve aydınlatma planı ayrı mı?
Revizyon hakkı kaç tur, revizyonun tanımı ne?
Malzeme seçiminde showroom ziyaretlerine eşlik ediliyor mu?
Şantiye ziyareti var mı, kaç kez?
Çizimlerin teslim biçimi: PDF mi, düzenlenebilir dosya mı?
İş başka bir uygulama firmasına verilirse tasarımcının rolü ne olacak?
Aydınlatmalı yuvarlak panolu giriş holü — Yalı Ataköy II, Bakırköy, İstanbul. Uygulama: Dawn İç Mimarlık
Teklifleri aynı paket üzerinden karşılaştırın
İki iç mimarlık teklifini karşılaştırmadan önce, her birinin hangi teslimleri içerdiğini yan yana yazın. Metrekare bedeli düşük görünen bir teklif, yalnızca konsept ve görsel içeriyorsa, uygulama çizimlerini de veren bir teklifle aynı işi fiyatlamıyordur.
Teslim
Teklif A
Teklif B
Rölöve ve mevcut durum planı
Dahil
Dahil
Konsept ve 3D görsel
6 görsel
Tüm odalar
Ölçülü yerleşim ve duvar açılımları
Hariç
Dahil
Elektrik, aydınlatma ve tavan planı
Hariç
Dahil
Mobilya imalat çizimleri
Hariç
Dahil
Şantiye kontrolü
Yok
Haftalık
Bu tabloyu doldurduğunuzda metrekare bedeli arasındaki farkın büyük kısmı açıklanır. Eksik teslimleri ayrıca satın almak zorunda kalacaksanız, onların bedelini düşük teklife ekleyerek karşılaştırın.
Ucuz projenin gerçek maliyeti
İç mimarlık ücretinden tasarruf etmenin en pahalı yolu, uygulama projesi olmadan sahaya çıkmaktır. Çizimi olmayan bir işte kararlar ustanın o günkü yorumuna kalır: priz yüksekliği, dolap derinliği, gizli ışığın nereden besleneceği. Bu kararların her biri küçük görünür, ama toplamı yeniden kırılan duvarlar ve yeniden üretilen dolaplardır.
Kaba bir kural olarak, iyi hazırlanmış bir uygulama projesinin maliyeti, çizimsiz ilerleyen bir işte yeniden yapılan kalemlerin maliyetinden genellikle düşüktür. Özellikle mutfak, banyo ve ölçüye özel mobilya içeren projelerde çizimler, bütçenin en verimli harcanan kısmıdır.
Hangi model size uygun?
Yalnızca bir fikir almak ve uygulamayı kendiniz yönetmek istiyorsanız, net kapsamlı bir tasarım paketi ve birkaç saat danışmanlık yeterli olabilir. Komple bir daire yeniliyorsanız ve iş programını yönetecek zamanınız yoksa, tasarım ile uygulamayı aynı sorumluluk altında toplayan bir model, çoğu zaman hem toplam maliyeti hem de süreyi aşağı çeker.
Firmaya göre değişir. Tasarım ve uygulamayı birlikte yürüten ofislerde proje bedeli çoğu zaman uygulama bedelinden düşülür. Yalnızca tasarım hizmeti veren ofislerde ise ücret ayrı faturalanır ve uygulama başka bir firmaya verilir.
Metrekare üzerinden ücret neyi kapsar?
Metrekare bedeli genellikle rölöve, konsept, yerleşim planı, 3D görseller ve uygulama çizimlerini kapsar. Şantiye kontrolü, malzeme seçimine eşlik ve revizyon sayısı ayrıca yazılmadıkça dahil sayılmamalıdır.
Kaç revizyon hakkı olmalı?
Yaygın uygulama, konsept ve yerleşim aşamasında iki-üç revizyon hakkıdır. Sözleşmede revizyonun tanımı da yazmalıdır; bir odanın rengini değiştirmek ile yerleşim planını baştan çizmek aynı ölçekte iş değildir.
