Tadilattan sonraki ilk yıl: normal olan ve garanti kapsamı
Tadilattan sonraki ilk yılda hangi kılcal çatlaklar, oturmalar ve ayarlar normaldir, hangileri garanti konusudur? Bakım takvimi ve arıza bildirimi.
4 dakikalık okuma
Tadilat bittiğinde ev yeni görünür, ama malzemeler henüz "yerleşmemiştir". İlk yıl boyunca sıva ve alçı kurumaya devam eder, ahşap ürünler ortam nemine uyum sağlar, kapaklar ve menteşeler kullanımla gevşer. Bu sürecin bir kısmı tamamen normaldir; bir kısmı ise bir uygulama hatasının ilk işaretidir. İkisini ayırt edebilmek, hem gereksiz endişeyi hem de gözden kaçan sorunları önler.
İlk aylarda normal sayılanlar
Kılcal çatlaklar. Alçıpan levha birleşimlerinde, farklı malzemelerin birleştiği köşelerde (örneğin alçıpan ile beton duvar) ve kapı kasası çevresinde saç teli inceliğinde çatlaklar görülebilir. Bunlar malzemelerin farklı hızlarda kuruması ve hareket etmesinden kaynaklanır. Genişlemiyorsa, ilk yıl sonunda yapılan bir rötuşla kapatılır.
Kapak ve menteşe ayarı. Mutfak ve dolap kapakları, ilk haftalarda kullanımla hafifçe sarkar. Menteşe ayar vidasıyla birkaç dakikada düzeltilir. İyi firmalar, teslimden birkaç hafta sonra bir ayar turu yapar.
Parkede mevsimsel hareket. Kışın ısıtmanın havayı kurutmasıyla paneller arasında ince açılmalar olabilir, bahar ve yaz aylarında kapanır.
Silikonda renk değişimi. Özellikle duş bölgesinde silikon zamanla renk alabilir. Bu bir bakım konusudur; silikon yenilenebilir bir malzemedir.
Boya tonunda küçük farklar. Rötuş yapılan yerler, özellikle parlak boyalarda farklı açıdan hafifçe fark edilebilir.
Mermer kaplama duvar detayı — Yalı Ataköy 2, Ataköy, İstanbul. Uygulama: Dawn İç Mimarlık
Garanti konusu olanlar
Genişleyen ya da çapraz çatlaklar. Zamanla açılan, merdiven biçiminde ya da çapraz ilerleyen çatlaklar yüzeysel değildir. Özellikle duvar değişikliği yapılmış bölgelerde görülüyorsa mutlaka incelenmelidir.
Nem ve su izleri. Banyo komşusu duvarda kabarma, tavanda leke, dolap altında ıslaklık. Bunlar tesisat kaçağına ya da yalıtım hatasına işaret eder ve beklemeden bildirilmelidir; su hasarı zamanla büyür.
Seramikte boş ses ve kırılma. Tıklatıldığında boş ses veren karolar, yapıştırıcının yetersiz sürüldüğünü gösterir. Zamanla kırılabilir ya da kalkabilir.
Kalıcı parke kabarması. Kabarma ve bombe yapan paneller, zeminden gelen neme ya da duvar kenarında genleşme payı bırakılmamasına işaret eder.
Elektrik sorunları. Sık atan sigorta, ısınan priz, titreyen aydınlatma. Güvenlik açısından ertelenmemesi gereken sorunlardır.
Gider sorunları. Yavaş akan ya da koku yapan gider, eğim ya da bağlantı hatası olabilir.
Bakım takvimi
İlk yılı sorunsuz geçirmek için basit bir bakım takvimi yeterlidir:
Zaman
Yapılacak
Teslimden 3–6 hafta sonra
Kapak ve menteşe ayar turu, kapı ayarları
İlk kış
Parke ve ahşap yüzeylerde ortam nemini izleme
6. ay
Silikon ve derz kontrolü, gider temizliği
İlk yıl sonu
Kılcal çatlak rötuşu, genel boya rötuşu, garanti kontrol turu
İlk yıl sonundaki kontrol turu önemlidir. Bu turda bulunan sorunlar genellikle garanti süresi içindedir; tur yapılmazsa, fark edilmeyen küçük sorunlar garanti süresi dolduktan sonra büyüyerek ortaya çıkar.
Banyo: gömme rezervuar, niş raf ve duş alanı — Florya Anahtar Teslim İnşaat, Florya, İstanbul. Uygulama: Dawn İç Mimarlık
Evi kullanırken dikkat edilecekler
İlk yıl, malzemelerin en hassas olduğu dönemdir. Birkaç basit alışkanlık, sonradan çıkacak sorunların önemli kısmını önler:
Havalandırma. Yeni sıva ve alçı ilk aylarda nem vermeye devam eder. Düzenli havalandırma hem kurumayı hızlandırır hem de küf riskini azaltır.
Isıtmayı kademeli açmak. Yeni yapılan şap ve parke üzerinde yerden ısıtma ilk kez çalıştırılırken sıcaklık birkaç gün içinde yavaş yavaş artırılmalıdır.
Ağır mobilyada keçe. Parke ve laminat üzerinde mobilya ayaklarına keçe kullanmak, ilk çizikleri önler.
Silikonu kurumadan ıslatmamak. Yeni çekilen silikonun tam kürlenmesi için üreticinin önerdiği süre beklenmelidir.
Duvara delik açmadan önce plana bakmak. Tablo ya da raf asarken duvarın içindeki kablo ve boru güzergâhını uygulanan haliyle gösteren plana bakmak, en pahalı kazalardan birini önler.
Garantinin kapsamı
Tadilatta iki tür garanti vardır ve sözleşmede ayrı ayrı yazılmalıdır:
Ürün garantisi: Batarya, vitrifiye, ankastre cihaz, parke gibi ürünlerin üretici garantisi. Belgeleri ve faturaları teslimde istenmelidir.
İşçilik garantisi: Uygulamanın doğru yapıldığına dair firmanın verdiği garanti. Süresi ve kapsamı firmaya göre değişir; su yalıtımı ve tesisat gibi kritik işler için süresi özellikle önemlidir.
Garanti kapsamının dışında kalan durumlar da yazılı olmalıdır: kullanıcı hatası, bakım eksikliği, sonradan yapılan müdahaleler. Örneğin garanti süresi içinde başka bir ustaya tesisata müdahale ettirmek, o bölümün garantisini tartışmalı hale getirebilir.
Bildirimi doğru yapmak
Bir sorun fark ettiğinizde fotoğraflayın, ne zaman fark ettiğinizi not edin ve firmaya yazılı olarak bildirin. Su kaçağı gibi büyüyen sorunlarda hemen, kılcal çatlak gibi küçük sorunlarda ise birkaç tanesini biriktirip toplu olarak bildirmek, hem sizin hem de firmanın işini kolaylaştırır.
Alçıpan birleşimlerinde, farklı malzemelerin birleştiği köşelerde ve yeni sıvada ilk aylarda kılcal çatlaklar görülebilir. Genişlemeyen ve yüzeyde kalan çatlaklar genellikle boya rötuşuyla giderilir. Genişleyen, çapraz ya da tekrar eden çatlaklar ise incelenmelidir.
Parkede açılma ne zaman sorun sayılır?
Mevsim geçişlerinde nem değişimine bağlı küçük açılma ve kapanmalar normaldir. Kalıcı açılma, kabarma ya da gıcırdama; zemin nemi, yetersiz genleşme payı ya da hatalı uygulamaya işaret eder ve garanti kapsamında değerlendirilmelidir.
Garanti bildirimi nasıl yapılmalı?
Yazılı olarak, fotoğraflı ve tarihli. Sorunun ne zaman fark edildiği, nerede olduğu ve nasıl göründüğü yazılmalıdır. Sözlü bildirimler unutulur; yazılı bildirim hem çözümü hızlandırır hem de garanti süresi içinde yapıldığını kanıtlar.
